کاربران آنلاین : 1605

آبسه کبدی یا همان آبسه کبد، حالتی است که در کبد چرک ناشی از عفونت تجمع پیدا می کند. آبسه کبدی نادر است اما در کشورهای توسعه نیافته به فور مردم به آن مبتلا می شوند. اغلب آبسه های کبدی توسط باکتری ها و انگل آمیبی (تک یاخته) ایجاد می شود. با این حال، تک یاخته های دیگر، قارچ ها و کرم ها (کرم های انگلی) نیز ممکن است موجب ایجاد آبسه کبدی شوند.

آبسه کبد ممکن است از یک آبسه انفرادی تشکیل شده باشد و یا ضایعات متعدد و در اندازه های متفاوت چند میلی متری تا چند سانتی متری در تشکیل آن دخیل باشند. اصطلاح آبسه کبدی یا آبسه کبد برای اشاره به یک آبسه صفراوی (کیسه صفرا) که معمولا متعدد هستند نیز استفاده می شود. آبسه کبد یک نوع آبسه داخل شکمی است و ممکن است با دیگر آبسه ها همراه باشد.

 

نوع و علل آبسه کبدی

انواع مختلفی از آبسه کبدی، بر اساس ارگانیسم مسبب ایجاد آن، به شرح زیر وجود دارد:

  • آبسه پیوژنیک: آبسه ای است که به علت یک یا چند گونه باکتری ایجاد می شود.
  • آبسه آمیبی: توسط amoebas که یک انگل تک سلولی (تک یاخته) است ایجاد می شود. شایع ترین انگل این نوع
  • آبسه انتاموبا هیستولیتیکا است.
  • آبسه های قارچی: با وجود قارچ ها، به خصوص مخمرها مانند گونه های کاندیدا در بدن ایجاد می شوند.
  • آبسه انگلی: نوعی آبسه نادر است که به کرم ها مرتبط می باشد.

اکثر آبسه های کبدی از نوع آبسه پیوژنیک هستند و غالبا با باکتری های زیر همراه می باشند:

  • باکتری E.coli
  • K.pneumoniae
  • استاف اورئوس
  • استرپتوکوک

 

پاتوفیزیولوژی آبسه کبدی

آبسه های کبدی چگونه شکل می گیرند؟

از آن جا که اکثر آبسه های ایجاد شده در کبد از نوع آبسه پیوژنیک است پس می توان گفت که شایع ترین عامل ایجاد کننده آبسه باکتری ها می باشند. این باکتری ها می توانند از طریق مسیرهای زیر به کبد دسترسی داشته باشند:

  • جریان خون
  • نفوذ مستقیم از عضو مجاور از طریق عفونت های داخل شکمی مانند آپاندیسیت، دیورتیکولیت یا کولیت عفونی
  • عفونتی که به مجرای صفراوی سرایت کرده باشد.
  • آسیب های نافذ بر روی دیواره شکم

 

علل دیگر عبارتند از:

  • باکتری هایی که از طریق آپاندیس پاره شده تشکیل آبسه می دهند.
  • سرطان پانکراس
  • سرطان روده بزرگ
  • دیگر بیماری های التهابی روده، مانند سوراخ شدن روده
  • عفونت خون یا سپتی سمی
  • آسیب به کبد از طریق تصادف یا جراحت

باکتری هایی که از طریق جریان خون یا مجاری صفراوی وارد بدن می شوند معمولا باعث تشکیل آبسه های کوچک و متعدد خواهند شد. نفوذ مستقیم و صدمات نافذ، منجر به ایجاد آبسه بزرگ و انفرادی می شود. هنگامی که باکتری به بافت کبد وارد می شود، بدن برای منزوی کردن میکروارگانیسم ها شروع به تلاش کردن می کند. این کار با افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن انجام می شود. به همین دلیل چرک حاوی سلول های ایمنی، باکتری ها، باقیمانده های سلولی، مایع بافت و خون در کبد تشکیل می شود. به این برامدگی و تجمع، آبسه گفته می شود.

 

علائم و نشانه ها آبسه کبدی

در ابتدا، تهاجم مستقیمی که اغلب با عوارض آپاندیسیت و دیگر عفونت های داخل شکمی همراه می باشد، از علل اصلی آبسه کبد است. درمان و مدیریت این آبسه های موجب کاهش بروز علائم می شود. اما با گسترش عفونت و تبدیل شدن آن به کلانژیت (عفونت مجرای صفراوی)، شایع ترین علت ایجاد آبسه در کبد، به خصوص در افراد مسن، عفونت مجرای صفراوی است.

علائم و نشانه های مرتبط با آبسه کبد عبارتند از:

  • درد در ربع فوقانی راست شکم. این درد ممکن است به سمت چپ شکم نیز سرایت کند و در برخی از موارد شانه راست نیز درد داشته باشد.
  • تب و لرز
  • حساسیت به لمس با بزرگ شدن کبد (هپاتومگالی) در منطقه ای که کبد واقع شده. این بزرگی معمولا قابل مشاهده است.
  • بی اشتهایی
  • حالت تهوع
  • بی قراری
  • سرفه و یا سکسکه به دلیل تحریک دیافراگم
  • گاهی اوقات زردی

 

علائم آبسه کبدی پیوژنیک

از آنجا که اکثر آبسه های تشکیل شده در کبد از نوع پیوژنیک است بهتر است علائم این نوع آبسه کبد را نیز بشناسید. شایع ترین علائم این آبسه عبارتند از:

  • لرز
  • استفراغ
  • تب
  • درد شکم در قسمت فوقانی و راست
  • از دست دادن چشمگیر و ناگهانی وزن، مانند ۱۰ پوند (۵ کیلو گرم) در عرض چند هفته
  • تیره شدن رنگ ادرار
  • مدفوع سفید یا سفالی رنگ
  • اسهال

اگرچه نادر است اما گاهی ممکن است آبسه به داخل حفره شکمی و قفسه سینه گسترش یافته و موجب ایجاد آمپیم (چرک در اطراف ریه ها) و یا آبسه ریه شود. در این شرایط علاوه بر علائم آبسه کبد، علائم آبسه ریه نیز وجود دارد. سپسیس یا پریتونیت دیگر عوارض شدیدی است که ممکن است با ایجاد همزمان این دو بیماری به وجود آید.

 

تشخیص آبسه کبد

تشخیص آبسه کبد بستگی به سابقه پزشکی (سابقه عفونت های داخل شکمی یا داشتن علائم آن) و نشانه های بالینی فعلی دارد. برخی از بیماران ممکن است تنها تب با منشا ناشناخته را گزارش دهند. بنابراین تشخیص در این بیماران سخت تر است.

مطالعات آزمایشگاهی کلی برای تشخیص آبسه کبد؛ شامل آزمایش خون CBC (شمارش کامل خون)، آزمون عملکرد کبد (LFT) و کشت میکروبی مایع آبسه است. سی تی اسکن و سونوگرافی معمولا برای تأیید تشخیص کافی است.

در مورد آبسه پیوژنیک پزشک ممکن است از ترکیبی از آزمایش کشت خون و آزمایشات تصویربرداری جهت تشخیص این بیماری استفاده کند. معمول ترین آزمایشات برای تشخیص این بیماری عبارتند از:

  • سی تی اسکن برای تعیین محل آبسه
  • سی تی اسکن با کنتراست داخل وریدی، یا ماده حاجب تزریقی، برای تشخیص اندازه آبسه
  • آزمایش خون برای بررسی علائم عفونت، مانند بررسی افزایش تعداد سلول های سفید خون و افزایش سطح نوتروفیل
  • کشت خون برای شناسایی باکتری ها و مشخص کردن آنتی بیوتیکی که بیمار به آن نیاز دارد.
  • سونوگرافی شکمی در ربع فوقانی راست شکم

آبسه پیوژنیک کبد در زمان سی تی اسکن، ممکن است به شکل یک توده دیده شود.

 

درمان آبسه کبد

  • آنتی بیوتیک ها معمولا برای درمان آبسه های کوچک و متعدد کافی است.
  • تخلیه جراحی ممکن است برای آبسه بزرگتر به کار برده شود. به خصوص اگر آبسه بزرگ انفرادی باشد.
  • تخلیه آبسه از راه پوست (از طریق پوست) ممکن است گاهی اوقات مناسب بوده و به کار گرفته شود.
  • آنتی بیوتیک های خاص مانند مترونیدازول نیز ممکن است برای آبسه آمیبی استفاده شود.
  • در آبسه های قارچی، پس از تخلیه معمولا داروهای ضد قارچ تجویز می شود.

اگر آبسه بدون درمان رها شود، خطر پارگی و گسترش آن به سایر نقاط بدن وجود دارد.


payamesalamat.com

(0 رای)
بازدید : 30 بار

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی