ضرب المثل اگر برای من آب نداره برای تو که نون داره در مورد افرادی به کار می‌رود که می‌دانند این کار برای صاحبکار سودی ندارد برای خودشان دستمزد دارد.

حکایت ضرب‌المثل «برای ما آب ندارد، برای تو که نان دارد» را می‌دانید؟

زمینه پیدایش

ضرب المثل اگر برای من آب نداره برای تو که نون داره در ایرناک ضرب المثل اگر برای من آب نداره برای تو که نون داره در ایرناک یکی بود یکی نبود، ‌سال‌ها پیش که آب به راحتی امروز در دسترس همه قرار نداشت. مردم مجبور بودند برای به دست آوردن آب در ایران چاه یا قنات حفر کنند. حفر چاه و قنات نیاز به کار و زحمت عده‌ای کارگر و صرف هزینه‌ی بسیار زیادی داشت. در روستاهایی که درآمد مردم کم بود، معمولاً خیرین و نیکوکاران با هم جمع می‌شدند و هزینه‌ی این کار را قبول می‌کردند.

در یکی از این روستاها که مردم به آب دسترسی نداشتند مرد نیکوکاری تصمیم گرفت تا هزینه ساخت قناتی را بپردازد. او به سراغ یک چاه کن حرفه‌ای رفت و با او صحبت کرد و با هم تپه‌ای را در نظر گرفتند. مرد گفت : می‌خواهم از فردا صبح با کارگرانت همین جا مشغول کار شوید.

از فردای آن روز چاه‌کن و کارگرانش بر روی آن تپه مشغول کار شدند. هر روز مرد خیر به آنها سر می‌زد و روزانه دستمزد کارگران را پرداخت می‌کرد. روزها و هفته‌ها به همین منوال گذشت ولی خبری از آب نبود. کارگران هر روز زمین را می‌کندند و پایین‌تر می‌رفتند ولی به آب نمی‌رسیدند.

بعد از دو ماه چاه کن عصبانی شد و گفت این تپه که شما در نظر گرفتید اصلاً جای مناسبی نیست و تلاش‌های ما بی‌نتیجه خواهد ماند و پولی که شما صرف می کنید به هدر می‌رود. بیایید یک جای دیگر را پیدا کنید تا ما آنجا شروع به کار کنیم.

مرد نیکوکار گفت: ما با هم صحبت کردیم و برای انتخاب این تپه کل جوانب را سنجیدیم. این تپه نزدیک روستاست و مردم راحت‌تر به آب می‌رسند. با توکل به خدا به کارت ادامه بده تا انشاءالله به آب برسیم.

مرد چاه‌کن گفت: من چندین سال که کارم حفر چاه و قنات است اگر اینجا آب بود ما تا به حال به آن رسیده بودیم.

مرد نیکوکار گفت: شما چند هفته دیگر به خاطر من کار کنید، من هم دستمزد شما را می‌دهم. من شنیده‌ام اگر دیر به آب برسیم و آب را از سفره‌های زیرزمینی عمیق‌تری خارج کنیم، آب گواراتر خواهد بود.

ولی مرد چاه کن دست بردار نبود و گفت: نه فایده ندارد. ما خسته‌ایم و اینقدر زحمت کشیدیم ولی هیچ به دست نیاوردیم.

مرد نیکوکار گفت: چه جالب! من که هر روز باید پول کار به نتیجه نرسیده را بدهم خسته و ناامید نشده‌ام و غر نمی‌زنم. شما که کارتان را دارید انجام می دهید و حقوقتان را می‌گیرید خسته‌ شده‌اید. برای شما چه فرقی می‌کند چه اینجا چاه بکنید و چه جای دیگه چاه بکنید؟ این چاه با اینکه برای من و اهل این روستا آب نمی‌شود برای تو و کارگرانت که نان می‌شود. مرد نیکوکار با این حرف‌ها جای هیچ غر و نق زدنی را باقی نگذاشت. و چاه کن مجبور شد با کارگرانش به سرکارشان برگردند. چند روزی گذشت و دوباره چاه کن و کارگرانش مشغول کارشان بودند که ناگهان یکی از کارگرها فریاد زد آب، آب، به آب رسیدیم.

 

حکایتی دیگر

می‌گویند که میرزا آقاسی صدر اعظم محمد شاه قاجار، به تقویت دو چیز در امور کشور اهمیت ویژه‌ای می‌داده است. یکی تهیه توپ و ابزارآلات جنگی برای مقابله با دشمنان و دیگری حفر قنات و توسعه زراعت و کشاورزی.

در هر احوال در زمان فراغت از امور کشور، مقنیان را صدا می‌زده و به آن‌ها می‌سپرده که به حفر قنات بپردازند و مشغول شوند.

روزی رسید که میرزا آقاسی برای سرکشی به کار سرمقنیان رفته بود تا از عمق چاه‌های حفر شده و میزان آب آن‌ها اطلاع پیدا کند. سر مقنی یکی از این قنات‌ها گفت تاکنون به آبی نرسیده‌اند و از آن‌جا که به کار خود اطمینان داشت، اذعان کرد که از این چاه هیچ رگه آبی یافت نمی‌شود.

میرزا آقاسی اما او را به ادامه کار تشویق کرد و گفت که نباید به این زودی‌ها نا امید شود.

روزها گذشت و دوباره میرزا برای اطلاع از روند پیشروی کار حفر قنات‌ها رفت. سر مقنی این بار هم به میرزا گفت: حاج میرزا آقاسی! من از کار خودم اطمینان دارم و قبلا هم گفته بودم که این چاه آب ندارد و ما داریم وقت خود را تلف می‌کنیم. بهتر این است که به سراغ زمین دیگری برویم و خودمان را بی‌جهت معطل نکنیم.

میرزا آقاسی نهایتا در پاسخ به این حرف و البته اصرار مقنی برای خاتمه کار از کوره در رفت و گفت: به تو چه ربطی دارد که زمین آب دارد یا نه؟! برای ما آب نداشته باشد، برای تو که نان دارد. کارت را انجام بده و حق‌الزحمه‌ات را بگیر. ممکن است که این کار برای من سودی را در پی نداشته باشه و حتی من ضرر هم ببینم اما برای تو حتما سود دارد.

بازدید : 263 بار
(1 رای)
ضرب المثل اگر برای من آب نداره برای تو که نون داره - 5.0 out of 5 based on 1 vote

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی