ضرب المثل «روغن ریخته نذر امامزاده شده» وقتی کسی چیزی را که از بین رفته و یا ارزش خود را از دست داده را ببخشد.

ریشه ضرب المثل

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک روزی روزگاری در روستایی کوچک که در میان کوه‌ها قرار داشت مردم روستا با مردی ثروتمند ولی گداصفت زندگی می‌کردند اکثر مردم روستا زندگی ساده‌ای داشتند و تمام روز را به کشاورزی و گله داری سپری می‌کردند و شب‌ها هم در امامزاده‌ی ده برای نماز جمع می‌شدند. امامزاده برای مردم آن روستا خیلی مقدس بود ولی در طی سالیان دراز سقفش خراب شده بود و دیوارهایش هم در حال فرو ریختن بود.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک مردم روستا به همراه متولی امامزاده تصمیم گرفتند، زمانی که محصولات خود را برداشت کردند و پول بیشتری در دست دارند هرکدام پولی برای تعمیر امامزاده بدهند، عده‌ای که کارگر بودند و پول چندانی نداشتند هم قبول کردند که برای تعمیر امامزاده رایگان کار کنند. تمام اهالی روستا سهمی در این کار پذیرفتند به جز مرد ثروتمند روستا که از همه پول دارتر بود ولی هیچ پولی برای تعمیر امامزاده نداد. مردم روستا متولی امامزاده را به سراغ مرد ثروتمند فرستادند با او صحبت کند تا سهمش را برای تعمیر امامزاده بپردازد: مرد ثروتمند قبول کرد ولی هرچه زمان گذشت در عمل کاری نکرد.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک مرد ثروتمند که گاو و گوسفند فراوانی داشت روغن این حیوانات را سالی چند بار به شهر می‌برد تا بفروشد. مرد ثروتمند یک روز از نزدیکی امامزاده‌ای که همه در حال تعمیر آن بودند می‌گذشت که پای الاغش به چاله‌ای رفت و سر خورد و کیسه‌ی پوستی که روغن‌ها را در آن ریخته بود، بر روی زمین پخش شد. مرد به سرعت شروع کرد تا روغن ها را از روی خاک جمع کند، ولی بیشتر روغن‌ها به زمین خشک فرو رفت. مردمی که در حال کار بودند از دور این صحنه‌ها را می‌دیدند. مرد ثروتمند از اینکه روغن‌هایش به زمین ریخت و از بین رفت خیلی عصبانی بود که ناگهان فکر پلیدی به ذهنش رسید و با دست به متولی امامزاده اشاره کرد که نزدیک من بیا.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک متولی از دور این صحنه‌ها را می‌دید فکر کرد مشکلی برای مرد یا الاغش پیش آمده و نیاز به کمک دارد. به همین دلیل به سرعت خود را به مرد ثروتمند رساند. مرد که دیگر آماده‌ی رفتن می‌شد با خونسردی گفت : بیا، بیا این روغن‌ها را جمع کن، ‌ببر بفروش، با پول آن می‌توانید امامزاده را درست کنید. متولی که نمی‌دانست چه پاسخ دهد سکوت کرد و به امامزاده بازگشت. مردمی که در امامزاده بودند و آن صحنه‌ها را می‌دیدند از او پرسیدند چه شد؟ گفت : هیچی روغن ریخته را نذر امامزاده می‌کرد.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک  

پیامها

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک چیزی غیر قابل استفاده یا کم‌ارزش را به دیگری بخشیدن یا قول بخشش آن را دادن.(2) و به چیزی کم‌بها و بی‌ارزش بر کسی منت گذاشتن.(3)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک  

ضرب المثل های هم مضمون

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ـ بخل بخیل و طینت شیطان، برابر است.(4)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ـ سیم بخیل وقتی از خاک به در آید که او خود به خاک رفته باشد.(5) (سعدی)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ـ کریم را صد دینار خرج می‌شود و بخیل را هزار.(6)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ـ مال خودش از گلویش پایین نمی‌رود.(7)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ـ تنها خور، تنها میر است.(8)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ـ سخی و بخیل سر سال برابر می‌شوند.(9)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک  

اشعار هم مضمون

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک مخور تنها، گرت خود آب جوی است * که تنها خور، چو دریا تلخ‌روی است(10) (نظامی)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک هر که از بُخل در دلش زنگ است * همه دینارهای او سنگ است(11) (مکتبی)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک احوال گنج قارون، کایّام داد بر باد * بر غنچه باز گویید، تا زر نگه ندارد(12) (حافظ)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک بخیلی مکن هیچ، اگر مردمی * همانا که کم باشی از آدمی(13) (فردوسی)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک  

ریشه های قرآنی حدیثی

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک رسول الله(صلی الله علیه وآله): «البخیلُ بَعیدٌ مِن اللهِ، بعیدٌ مِنَ النّاسِ، قَریبٌ مِن النارُّ؛ بخیل از خدا و مردم به دور و به آتش نزدیک.»(14)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک پیامبر(صلی الله علیه وآله): «أبْخَلُ النّاسِ مَن بَخِلَ بما افتَرَض اللهُ عَلیهِ؛ بخیل‌ترین مردم کسی است که در پرداخت آنچه خدا بر او واجب گردانیده است بخل ورزد.»(15)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک امام علی(علیه السلام): «کَثرةُ العِلَلِ آیةُ البُخلِ؛ بهانه‌تراشی، نشانه بخل است.»(16)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک امام علی(علیه السلام): «أَقْبَحُ البُخْلِ مَنْعُ الأموالِ مِنْ مُسْتَحِّقها؛ زشت‌ترین بخیلی، جلوگیری مال‌هاست از مستحقشان که نگذارد به اهلش برسد».(17)

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک  

لغات

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک سیم: پول. لغت‌نامه دهخدا، ج 9، ذیل واژه سیم.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک  

پی‌نوشت‌ها:

1. تمثیل و مثل، ج 2، صص 121 و 122 با اندکی تلخیص.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 2. جعفر شهری، قند و نمک، ص 345.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 3. امثال و حکم، ج 1، ص 343.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 4. داستان‌نامه بهمنیاری، ص 158.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 5. امثال و حکم دهخدا، ج 2، ص 1002.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 6. همان، ج 3، ص 1201.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 7. داستان‌نامه بهمنیاری، ص 549.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 8. ابراهیم شکورزاده بلوری، دوازده هزار مثل فارسی، ص 347.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 9. امثال و حکم دهخدا، ج 2، ص 957.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 10. دوازده هزار مثل فارسی، ص 348.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 11. امثال و حکم دهخدا، ج 4، ص 1945.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 12. فرهنگ‌نامه امثال و حکم ایرانی، ص 948.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 13. امثال و حکم دهخدا، ج 1، ص 397.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 14. محمد محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج 1، ص 444.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 15. همان، ص 446.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 16. همان، ص 448.

ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک ضرب المثل روغن ریخته را نذر امامزاده کرده-ایرناک 17. تمیمی آمدی، غرر الحکم و دررالکلم، ج 1، ص 145.

(0 رای)
بازدید : 77 بار

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی