کاربران آنلاین : 3810

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است در مذمت و نکوهش قماربازی و خطاب به کسی گویند که با ریسک و بدون زحمت پول به دست آورد و مفت از دست بدهد کاربرد دارد.

زمینه پیدایش

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک گفته‌اند که حکیمی در وقت مردن به پسرش وصیت کرد و گفت: هرگاه به قماربازی میل نمودی اول برو پیش لیلاج که استاد و سرآمد همه قماربازان است و با او قماربازی کن. فرزند روزی بعد از فوت پدرش هوس قمار بازی کرد. به یاد نصیحت پدرش افتاد و با خود گفت: خوب است اول به سراغ لیلاج معروف بروم. پرسان پرسان سراغ خانه لیلاج را از مردم گرفت.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک گفتند در گلخن حمام منزل دارد. به گلخن رفت. دید لیلاج تا کمر در خاکستر نشسته است. پیش رفت و سلام کرد و از او درخواست بازی نمود. لیلاج قاب را از کنار دست خود برداشت و به هوا پرتاب کرد و گفت: انداختم پشت‌بام، برو بردار جفت آمد! فرزند حکیم رفت پشت بام دید لیلاج راست می‌گوید.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک از بام به زیر آمد و رو کرد به لیلاج و گفت: تو که در قمار این‌چنین استادی، چرا گلخن تابی می‌کنی و لخت و برهنه هستی؟ لیلاج گفت: برای اینکه قمار، بردش هم باخت است. پسر حکیم پس از شنیدن این سخن سر را میان دو دست گرفت و از آنجا دور شد و بر روان پدر رحمت فرستاد.(1)

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک  

پیامها

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 1. قماربازی نه تنها معصیت است و عذاب اخروی دارد، حتی در همین دنیا نیز آخر و عاقبت خوبی ندارد، زیرا قماربازان اگر چه بسیار ماهر باشند اما همین مهارت آنها را مغرور و سرمست می‌کند و به یک باره تمام زندگی خود را می‌بازند.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 2. قمارباز زمان بُرد، حساب باخت فردا را نکند و برده را خرج نماید.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک  

این مثل در موارد زیر کاربرد دارد :

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 1. در مذمت و نکوهش قماربازی.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 2. خطاب به کسی گویند که با ریسک و بدون زحمت پول به دست آورد و مآلاً مفت از دست بدهد.(2)

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک  

ضرب المثل های هم مضمون

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ـ اگر قماربازی عاقبت داشت، لیلاج به جایی می‌رسید.(3)

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ـ بُرد قُمار، باختن است.(4)

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک  

اشعار هم مضمون

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک گر در قمار بُرد بُوَد از چه ای پسر * گویی قمارباز و نگویی قمار بُرد(5) (روحانی تفرشی)

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک من گرفتم که قمار از همه عالم بُردی * دست آخر همه را باخته می‌باید رفت(6)

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک  

ریشه های قرآنی حدیثی

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَیْسِرُ وَالأَنصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّیْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید! شراب و قمار و بت‌ها، ازلام پلید و از عمل شیطان است، از آنها دوری کنید تا رستگار شوید». (مائده: 90)

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک  

لغات

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک لیلاج: نام قمارباز معروف در زمان قدیم.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک گلخن: نوعی آتش‌دان.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک  

پی‌نوشت‌ها:

1. ابراهیم شکورزاده بلوری، دوازده هزار مثل فارسی، مشهد، آستان قدس رضوی، چ 2، 1384، ص 761.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 2. فرج الله شریفی، گزیده و شرح امثال و حکم، تهران، هیرمند، چ 2، 1381، ج 1، ص 122.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 3. دوازده هزار مثل فارسی، ص 133.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 4. همان، ص 761.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 5. همان.

ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک 6. همان، ص 910.


ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک ضرب المثل قمار، باختش باخت است، بردش هم باخت است-ایرناک منبع مقاله : مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

(0 رای)
بازدید : 23 بار

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی