کاربران آنلاین : 3520

این ضرب المثل در نکوهش و مذمت کسانی که آلوده منّت دیگران شده‌اند و با تحمل خواری از خودی و بیگانه سرزنش‌ها می‌شنوند، گفته می‌شود. در تشویق و تحریک رگ غیرت ملت و تن ندادن به ذلت و خواری گفته می‌شود.

مُردن به عزت، به از زندگانی به مَذَلِّت

زمینه پیدایش

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک جوان‌مردی را در جنگ تاتار جراحتی هول رسید. کسی گفت: «فلان بازرگان نوشدارو دارد، اگر بخواهی باشد که قدری ببخشد» و گویند آن بازرگان به بُخل معروف بود.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک جوان‌مرد گفت: «اگر نوشدارو خواهم دهد یا ندهد و اگر دهد منفعت کند یا نکند. باری خواستن از وی زهر کُشنده است. حکما گفته‌اند: «اگر آب حیات به فروشنده [فی المثل] آب روی دانا نخرد که مُردن به عزت به از زندگانی به مَذَلِّت!(1)

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک  

پیامها

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 1. زندگانی وقتی ارزش دارد که توأم با آزادی و آزادگی باشد.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 2. جامعه‌ای که عزت را سرلوحه خویش قرار داده است از حمله نظامی و محاصره اقتصادی هراسی ندارد.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک  

کاربرد

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 1. در نکوهش و مذمت کسانی که آلوده منّت دیگران شده‌اند و با تحمل خواری از خودی و بیگانه زخم‌زبان‌ها و سرزنش‌ها می‌شنوند، گفته می‌شود.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 2. در تشویق و تحریک رگ غیرت ملت و تن ندادن به ذلت و خواری گفته می‌شود.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک  

ضرب المثل های هم مضمون
  • ـ آدم، دو بار نمی‌میرد.
  • ـ بمیرم به نام و نمانم به ننگ.
  • ـ به نام نیکو مُردن، بِهْ که به ننگ زیستن.
  • ـ یک مرده به نام، بِهْ که صد زنده به ننگ.(2)

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک  

اشعار هم مضمون

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک پیش شمشیر سرافکنده شوی * بِهْ که پیش چو خودی بنده شوی (جامی)

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک مرا مرگ بهتر از این زندگی * که سالار باشم، کنم بندگی (فردوسی)(3)

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک  

ریشه های قرآنی حدیثی

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک امام علی(علیه السلام): «اَلْمَنِیَّةُ وَ لاَ الدَّنِیَّةُ؛ مرگ‌ آری، اما پستی و خواری هرگز.»(4)

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک امام حسین(علیه السلام): «مَوْتٌ فی عِزٍّ خَیْرٌ مِنْ حَیاةٍ فی ذُلٍّ؛ مرگ با عزت، بهتر از زندگی با ذلت است».(5)

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک  

لغات

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک مذلّت: خواری.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک هول: ترسناک.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک نوشدارو: باشد: شاید.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک به علت: از روی.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک سالار: سرور، رئیس.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک  

پی‌نوشت‌ها:

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 1. حسن ذوالفقاری، داستان‌های امثال، تهران، مازیار، چ 2، 1385، ص 774.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، چ 1، 1385، ص 350.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 3. همان.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 4. نهج‌البلاغه سید رضی، تحقیق: کاظم محمدی، قم، انتشارات امام علی(علیه السلام)، چ 2، 1396 هـ.ق، حکمت 396.

ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک 5. علامه مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث، چ 3، 1403 هـ.ق، ج 44، ص 192.


ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک ضرب المثل مردن به عزت، به از زندگانی به ذلت-ایرناک منبع مقاله : مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

(1 رای)
بازدید : 38 بار

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی