ضرب المثل من به نخوردن صبر می‌کنم برای زمانی است که بخواهیم خود یا کسی را به بی‌نیازی از دیگران تشویق کنیم.

زمینه پیدایش

ضرب المثل من به نخوردن صبر می‌کنم در ایرناک ضرب المثل من به نخوردن صبر می‌کنم در ایرناک قصابی به مشتری گفت: «گوشت خوب آورده‌ام.» مشتری اظهار بی‌پولی کرد. قصاب گفت: «صبر می‌کنم.» مشتری گفت: «من به نخوردن گوشت صبر می‌کنم».(1)

 

پیامها

این ضرب‌المثل برای زمانی است که بخواهیم خود یا کسی را به بی‌نیازی از دیگران تشویق کنیم.

 

ضرب المثل های هم مضمون

ـ بهتر است آدم به جای وعده دادن به قصّاب و بقّال، به شکم خود وعده دهد.(2)

ـ به کشکینه و پشمینه خود بساز.(3)

ـ مادر که نیست، به زن پدر باید ساخت.(4)

ـ قانع بنشین و هر چه داری بپسند.(5) (عنصری)

ـ لب، هر چه نوشید، تن هر چه پوشید.(6)

ـ نفس را وعده دادن به طعام، آسان‌تر که بقال را به درم.(7) (سعدی)

 

اشعار هم مضمون

ـ به کم خوردن کسی را تب نگیرد.(8) (نظامی)

ـ چون بالش زر نیست، بسازیم به خشتی.(9) (حافظ)

ـ قناعت کن، بدان یک نان که داری.(10) (نظامی)

ـ نان جوین خویش، بهْ از گندم کسان.(11) (صائب)

 

ریشه های قرآنی حدیثی

امام علی(علیه السلام): «اِذا حُرِمْتَ فَاقْنَعْ؛ وقتی نداری، قناعت کن.»(12)

امام صادق(علیه السلام): «اِقْنَعْ بِما قَسَّمَهُ اللهُ لَکَ؛ به آن چه خدا قسمت تو کرده است قناعت کن.»(13)

 

لغات

کشکینه: نان تریت شده در آب کشک.

پشمینه: جامه بافته شده از پشم.

 

پی‌نوشت‌ها:

1. داستان‌های امثال، ص 798.

2. فرهنگ‌نامه امثال و حکم ایرانی، ص 820.

3. ابراهیم شکورزاده بلوری، دوازده هزار مثل فارسی، ص 276.

4. امثال و حکم دهخدا، ج 3، ص 1382.

5. امثال و حکم دهخدا، ج 2، ص 1154.

6. همان، ص 848.

7. همان، ج 4، ص 1821.

8. دوازده هزار مثل فارسی، ص 276.

9. همان، ص 395.

10. دوازده هزار مثل فارسی، ص 761.

11. همان، ص 931.

12. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ج 3، ص 119.

13. مجلسی، بحارالانوار، ج 78، ص 283.


منبع مقاله : مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

بازدید : 3,486 بار
(0 رای)
ضرب المثل من به نخوردن صبر می‌کنم5 out of 5
1 votes

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی