ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است کنایه از انجام کارهای مهم و سخت که با تمرین زیاد حاصل می‌شود.

ریشه ضرب المثل

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک در زمان پادشاهی بهرام گور، پادشاه ساسانی که به دلیل کشت و کشتارهای عظیمش به لقب بهرام گور مشهور است، اتفاق عجیبی رخ داد. بهرام از کشتن حیوانات هم لذت می‌برد. یکی از مهمترین سرگرمی‌های او شکار رفتن به همراه وزیران و زنانش بود تا بتواند موقع شکار حیوانات، قدرت تیراندازی و نشانه گیری‌اش را هم به اطرافیانش نشان دهد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک یک روز که او و اطرافیان به شکارگاه رفته بودند بهرام گور یک پرنده و یک گورخر را با مهارت تمام شکار کرد. همه اطرافیانش لب به تحسین و تأیید ایشان گشودند. به جز همسرش، بهرام که فقط شکار را نگاه می‌کرد ناگهان از دور گورخری را دید. بهرام رو کرد به همسرش و گفت: این حیوان را هرجور که تو بگویی شکار می‌کنم دوست داری تیر به کجای حیوان برخورد کند.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک همسرش گفت: باید این گورخر را طوری شکار کنی که سم و سرش به هم وصل شود.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک بهرام ابتدا گویی را در کمان قرار داد و به سمت گوش گورخر نشانه گرفت. مهره رفت و به گوشت حیوان برخورد کرد تا گورخر آمد سُمش را به طرف گوشش ببرد و مهره را از خود دور کند، بهرام به سرعت تیری را در کمان گذاشت و به سمت گورخر رها کرد وقتی که تیر به حیوان برخورد کرد سر و سم حیوان بهم وصل شد. پادشاه انتظار داشت وقتی این همه تبحرش را در شکار نشان داده، همسرش به شدت او را تأیید و تحسین کند ولی برعکس همسرش با خونسردی گفت: کار نیکو کردن از پر کردن است.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک بهرام گور که طاقت کوچکترین کم توجهی را حتی از نزدیکانش نداشت از این تعریف مختصر همسرش عصبانی شد و به وزیرش گفت: این زن را از جلوی چشم من دور کنید و به شهری بدآب و هوا تبعید کنید تا بفهمد در کنار ما بودن چه نعمتی برایش بوده و با ندانم کاری آن را چگونه از دست داده.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک وزیر این کار را کرد و خواست همسر پادشاه را به شهر بدآب و هوایی ببرد، در میان راه همسر پادشاه به او گفت: از تو می‌خواهم من را به آن شهر دورافتاده نبری و در شهری همین نزدیکی‌ها پنهان کنی. تو مطمئن باش چند روز دیگر پادشاه از این تصمیم ناگهانی خود پشیمان می‌شود آنگاه تو می‌دانی با دادن نشانی من به او پاداش خوبی از پادشاه بگیری. این جواهرات من برای تو، فقط تو من را به جای امنی برسان.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک وزیر که امکان می‌داد حرف همسر پادشاه درست از کار درآید، جواهرات او را گرفت و ایشان را به یکی از روستاهای دور از شهر به خانه‌ی یکی از دوستانش رساند. آن جواهرات را به او داد و از او خواست تا خوراک و پوشاک او را تأمین کند و جایی برای زندگی به او بدهد. وزیر به دوستش سفارش کرد خیلی مواظب این زن باشید و طوری با او رفتار کنید که کسی شک نکند که او کیست و چرا اینجا آمده؟ بدانید اگر خبر حضور این زن در اینجا به پادشاه برسد مجازات سختی در انتظار همه‌ی ما است.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک پیرمرد بعد از رفتن وزیر اتاقی به زن داد تا در آنجا زندگی کند و یک دست از لباس‌های همسرش را هم به او داد تا لباس‌های گرانقیمتش را درآورده و لباس های ساده‌ی زنان روستایی را بر تن کند.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک روزهای اول همسر پادشاه در آن خانه خیلی تنها بود و کاری نبود تا بتواند انجام دهد، ولی یک هفته که گذشت گاو پیرمرد گوساله‌ای به دنیا آورد. زن پادشاه که تا آن موقع گوساله را از نزدیک ندیده بود از گوساله تازه به دنیا آمده خیلی خوشش آمد، از پیرمرد خواست اجازه دهد هر شب این گوساله‌ی زیبا را به اتاقش ببرد تا تنها نباشد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک پیرمرد گفت: آخر از طویله تا اتاق شما چهل پله هست حیوان روز به روز سنگین‌تر می‌شود و برایتان سخت می‌شود. ولی وقتی اصرار زن جوان را دید با خود گفت: زن تنها، کسی را که برای هم صحبتی ندارد حداقل شب‌ها با این حیوان در دل می‌کند و پذیرفت.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک از آن روز به بعد زن هر شب گوساله را روی شانه‌هایش می‌گذاشت چهل پله بالا می‌برد و در اتاقش نگه می‌داشت و دوباره فردا صبح حیوان را از چهل پله پایین می‌آورد و در طویله رها می‌کرد تا از مادرش شیر بخورد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک روزهای اول که حیوان خیلی سنگین نبود، این کار خیلی سخت نبود ولی بعد از چند هفته که حیوان چند برابر شده بود باز زن جوان گاو را روی شانه‌هایش می گذاشت از پله‌ها بالا می‌رفت و به اتاقش می‌برد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک چند ماهی از حضور زن بهرام گور در خانه‌ی روستایی می‌گذشت که یک روز بهرام به وزیرش گفت: من نباید آن زن بیچاره را چنین تنبیهی می‌کردم، او همسر خیلی خوبی بود. آن روز هم حرف بدی نزد من زود عصبانی شدم و او را به بدترین شکل تنبیه کردم. خدا کند هنوز زنده باشد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک وزیر بدون اینکه حرفی به بهرام بزند از قصر خارج شد و خود را به روستایی که همسر بهرام در آنجا زندگی می‌کرد رساند و صحبت‌های بهرام را برایش بازگو کرد. زن جوان نقشه‌ای کشید و به وزیر گفت: اینجا آب و هوای خوبی دارد با دشت‌هایی وسیع از پادشاه بخواه برای شکار به این منطقه بیاید و بقیه‌ی کار را به من بسپار. وزیر قبول کرد و به قصر بازگشت.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک یک روز که پادشاه قصد شکار داشت وزیر به او پیشنهاد داد به منطقه‌ای روستایی نزدیک شهر که دارای دشت‌های سرسبز و وسیعی هست بروند پادشاه قبول کرد و به همراه اطرافیانش حرکت کردند. وزیر بهرام ترتیبی داد تا چادری که برای استراحت پادشاه برپا کردند در نزدیکی خانه‌ی پیرمرد روستایی باشد. به طوری که پادشاه رفت و آمد زنی که گاو بر دوشش هست را ببیند. همین طور هم شد. یک روز بهرام در چادرش در حال استراحت بود دید زنی گاو بر دوش پله‌ها را بالا می‌رود. از اطرافیانش خواست این زن را نزد او آوردند. همسر بهرام حجابی بر صورت گرفت و به دیدار پادشاه آمد. بهرام از او پرسید: تو چطور این گاو را بر دوشت می‌گیری؟ و از پله‌ها بالا می‌روی؟ زن جوان گفت: من این گاو را از زمانی که گوساله‌ای چند روزه بود، بر دوش گرفته و از این پله‌ها بالا و پایین رفته‌ام به سنگینی حیوان عادت کرده‌ام. بهرام در جواب گفت: کار نیکو کردن از پر کردن است.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک همسر بهرام وقتی دید بهرام این حرف را زد گفت: چه طور زن جوانی اگر گاوی را بر دوش بگیرد و از پله بالا ببرد عجیب نیست و در اثر تمرین و تکرار امکان پذیر است ولی اگر پادشاهی سم و گوش گورخری را به سرش وصل کند کار خیلی عجیب انجام داده و باید به شدت از او تعریف و تمجید شود؟

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک بهرام تازه فهمید که این زن جوان کیست و در حالی که از خوشحالی نمی‌دانست چه بگوید گفت: تو زنده‌ای؟ وقتی همسر بهرام ماجرا را برای پادشاه تعریف کرد پادشاه پاداش فراوانی به پیرمرد و وزیر کاردانش داد و همسرش را دوباره به قصر بازگرداند.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک  

پیامها

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک نیکویی و استواری هر کاری به پشتکار و جدیت در آن کار بستگی دارد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک تبحر و موفقیت انسان در کارهایش به دانش و تجربه او در زمینه آن کارها بستگی دارد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک صاحب تجربه، کار آزموده است.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک  

کاربرد

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک برای اشاره به ثمره تجربه و مداومت در کارها به کار می‌رود.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک  

ضرب المثل های هم مضمون

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک از حلوا حلوا گفتن، دهان شیرین نمی‌شود.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک بچه تا گریه نکند، شیر نخورد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک بنده رنج باش و راحت بین؛ به دست من و توست نیک اختری.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک به راحتی نرسید آن‌که زحمتی نکشید.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک به رنج اندر بود راحت، به خار اندر بود خرما.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک بهر یک گل، زحمت صد خار می‌باید کشید.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک تا شب نروی، روز به جایی نرسی.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک تا نکاری، ند روی.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک چریدن را چمیدن باید.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک خر خفته، جو نمی‌خورد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک خواهی که رسی به کام، بردار دو گام.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک در عقب رنج، بسی راحت است.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک سعی تو بَنّا و سعادت بِناست.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک شفا بایدت، داروی تلخ نوش.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک فلک، مملکت کی دهد رایگانی.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک کار ناکرده، چه امید عطا می‌داری؟.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک کسی برد خرمن که تخمی فشانده.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک کوشش بیهوده به از خفتگی.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک کی فتد صیدی به دامت تا نریزی دانه‌ای.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک گوهرطلبی، صدف شکن باش.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک نوش خواهی، نیش می‌باید چشید.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک نه هر آرزو آید آسان به دست.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک هر که چرد، خورد و هر که خسبد، خواب بیند.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک هر که را طاوس باید، جورِ هندُستان کشد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک هر که کاوش عسل کند، انگشت خود بلیسد.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک هیچ کس ناکِشته هرگز کِی دِرود.(2)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک  

اشعار هم مضمون

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک توقع مدار ای پسر گر کسی * که بی‌سعی هرگز به جایی رسی (سعدی)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک جدّ و جهدی به کار می‌باید * آن‌که را وصل یار می‌باید (اوحدی)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک جهد بر توست و بر خدا توفیق * زانکه توفیق و جهد هست رفیق (سنایی)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک حسرت نکند کودک را سود به پیری * هرگه که به خردی بگریزد ز دبستان هر کس که به تابستان در سایه بخُسبد * خوابش نبرد گرسنه شب‌های زمستان (ناصر خسرو)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک راه نارفته کی رسی جایی * جای نادیده چون نهی پایی (اوحدی)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک فَلَک، مشام کسی خوش کند به بوی مراد * که خاک معرکه باشد عبیر و عنبر او (ظهیر)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک گوهر درون صدف باشد و صدف در بحر * تو روی بحر ندیدی، کجا گهر یابی؟ (کمال اسماعیل)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک نابرده رنج، گنج مسیر نمی‌شود * مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد (سعدی)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک نشود مرد پخته بی‌سفری * تا نکوشی، نباشدت ظفری (اوحدی)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک هر کجا گشت همتی مبذول * بی‌گمان نعمتی شود پیدا(3) (ادیب صابر)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک  

ریشه های قرآنی حدیثی

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک قرآن کریم : «وَأَن لَّیْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى؛ برای انسان غیر از حاصل تلاشش چیزی نیست». (نجم: 39)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک امام علی(علیه السلام) : «قَد سَعِدَ مَن جَدَّ؛ آن‌که کوشید، سعادتمند شود».(4)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک امام علی(علیه السلام) : «عَلَیکَ بِالجدِّ وَ اِن لَم یُساعِدِ الجَدُّ؛ بکوش هر چند شانس با تو همراهی نکند».(5)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک امام علی(علیه السلام) : «مَن لَم یُجهِد نَفسَهُ فی صِغَرِهِ لَم یَنبُل فی کِبَرِهِ؛ هر که در کوچکی خود را خسته نکند و به تلاش وا ندارد، در بزرگی به فرزانگی نخواهد رسید».(6)

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک  

لغات

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک چریدن: خرامیدن، راه رفتن به ناز

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک عبیر: مخلوطی از داروهای خوش‌بو مانند مشک و کافور

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک عنبر: شاهبو، ماده‌ای خوشبو و خاکستری رنگ

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک  

پی‌نوشت‌ها:

1. حسن ذوالفقاری، داستان‌های امثال، تهران، مازیار، 1385، چ 2، ص 696.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک 2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، 1385، چ 1، صص 137 ـ 139.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک 3. همان.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک 4. مصطفی درایتی، تصنیف غررالحکم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چ 1، ح 10126.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک 5. همان، ح 10117.

ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک ضرب المثل کار نیکو کردن از پر کردن است-ایرناک 6. همان، ح 10119.

(0 رای)
بازدید : 124 بار

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی