کاربران آنلاین : 3920

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته! در مورد افرادی به کار می رود که در انجام امور مختلف حد اعتدال را رعایت نمی کنند.

زمینه پیدایش

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک چون امیر تیمور، فارس را بگرفت و امیر منصور را بکشت، خواجه حافظ شیرازی را طلب کرد. چون حاضر شد، تیمور آثار فقر را در چهره او نمایان دید و گفت: ای حافظ من به ضرب شمشیر تمام روی زمین را خراب کردم تا سمرقند و بخارا را آباد کنم. تو آن را به یک خال هندو می‌بخشی و می‌گویی: «اگر آن تُرک شیرازی به دست آرد دل ما را * به خال هِندویش، بخشم سمرقند و بخارا را.» حافظ پاسخ داد: همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته است.(1)

 

پیامها

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک 1. بخشش در حدّی پسندیده است که باعث نیازمندی بخشنده نشود.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک 2. افراط و تفریط در هر چیزی حتی بخشش نیز ناپسند است.پس این ضرب‌المثل زبان حال کسی است که بر اثر افراط در بخشش و گشاده‌دستی به فقر و هلاکت مبتلا شده است.

 

ضرب المثل های هم مضمون

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ـ بخشش نیکو آنکه تو را درویش نگرداند.(2)

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ـ کسی بادْدستی ز رادی نگفت.(3)

 

اشعار هم مضمون

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک کَرَم به جای فرومایگان چو بتوانی * مروّت است، نه چندان که خود فرو مانی(4) (سعدی)

 

ریشه های قرآنی حدیثی

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک امام حسن عسگری(علیه السلام): «اِنَّ لِلسَّخاءِ مِقداراً فَاِنْ زادَ عَلَیهِ فَهُوَ سَرَفٌ؛ بخشندگی، اندازه‌ای دارد که اگر از آن فراتر رود، اسراف است».(5)

 

لغات

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک باددستی: ولخرجی.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک خال هندو: خال سیاه.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک رادی: جوانمردی، بخشندگی.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک فرومایگان: انسان‌های پست.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک مروّت: جوانمردی.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک فرو مانی: درمانده شوی، بیچاره شوی.

 

پی‌نوشت‌ها:

1. امین خضرایی، فرهنگ‌نامه امثال و حکم ایرانی، شیراز، نوید شیراز، چ 1، 1382، ص 168.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک 2. امثال و حکم، دهخدا، تهران، امیر کبیر، چ 4، 1357، ج 1، ص 395.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک 3. همان، ج 3، ص 1207.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک 4. همان، ص 1200.

ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک 5. علامه مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث، چ 3، 1403 هـ.ق، ج 69، ص 407.


ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک ضرب المثل همین بخشیدن‌ها مرا به این روز انداخته!-ایرناک منبع مقاله : مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

(0 رای)
بازدید : 40 بار

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی