گیاه اسفرزه یکی از گیاهان است و در ایران از جمله در بلندی های بالای 2500 متر در استان کهگیلویه و بویراحمد می روید.

تمام خواص اسفرزه و فایده درمانی بارهنگ تخم مرغی یا اسپرزه

بارهنگ تخم مرغی ، اسفرزه ، اسپرزه (نام علمی : Plantago ovata) نام یک گونه از سرده کک علفیان است.خواص اسفرزه | 20 فایده درمانی بارهنگ تخم مرغی یا اسپرزه در ایرناکخواص اسفرزه | 20 فایده درمانی بارهنگ تخم مرغی یا اسپرزه در ایرناک

اسفرزه چیست؟

اسفرزه یک فیبر خوراکی است که از دانه های بارهنگ تخم مرغی گرفته می شود ، گیاهی که بیش تر در هند می روید.

این ماده به عنوان مکمل خوراکی مصرف می شود و معمولا به شکل پوسته ، گرانول ، کپسول ، یا پودر در بازار موجود است. اما می توان آن را از طریق غلات صبحانه ی غنی شده و محصولات کیک و بیسکویت نیز دریافت کرد.

پوسته ی اسفرزه ماده ی فعال اصلی در متاموسیل است ، یک مکمل فیبر که اغلب برای کاهش یبوست استفاده می شود.

اسفرزه به خاطر انحلال پذیری بسیار عالی در آب می تواند آب را جذب کند و به یک ترکیب حجیم و چسبناک تبدیل شود که در برابر گوارش در روده ی کوچک مقاومت می کند.

مقاومت این ماده در برابر گوارش باعث می شود برای تنظیم کلسترول ، تری گلیسیرید و میزان قند خون مفید باشد. هم چنین می تواند به کنترل وزن و درمان اسهال و یبوست کمک کند.

محل رویش در ایران

در ایران از جمله در بلندی های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد می روید. در زبان بلوچی به آن دانیچک می گویند و این گیاه در بلوچستان ایران و پاکستان به وفور رشد می کند که بلوچها تخم این گیاه را جهت رفع اسهال با ماست مخلوط کرده و به خورد بیمار می دهند که بسیار موثر است.

خواص درمانی و معجزه آسای گیاه اسفرزه

دانه های گیاه اسفرزه

در حدود 30 درصد پوشش دانه اسپرزه را یک ماده جاذب آب تشکیل می دهد که موسیلاژ نامیده می شود و پس از خیس شدن و جذب آب ، لعاب می دهد و هر دانه 10 برابر حجم خودش متورم می شود و به شکل لعابی ژلاتینی درمی آید و این لعاب است که منشاء شفابخشی آن در موارد اسهال و یبوست می باشد. پژوهشهای دانشمندان نشان می دهد که یک قاشق مرباخوری تخم اسفرزه که 3 بار در روز خورده شود و هر بار اقلا دو لیوان آب ولرم با آن نوشیده شود ، اثر محسوسی در تخلیه و رفع یبوست دارد.

طبق گزارشی اسفرزه در مورد کاهش درد و رفع خارش بیماریهای کولون و رکتوم و قطع خونریزی بواسیر نیز مفید است. و همچنین در کاهش کلسترول.

در مجله اتحادیه پزشکان آمریکا نقل شده که در مدت 12 هفته 5 درصد کلسترول را کاهش می دهد.

نکات احتیاط آمیز در مصرف اسفرزه

به عنوان ملین و کاهنده کلسترول و احتمالا پیشگیری سرطان ، اسفرزه فی نفسه نقشی ندارد بلکه خاصیت ورم کردن و تولید لعاب زیاد آن است که این آثار را ایجاد می کند. پس اگر اسفرزه خورده شود و به قدر کافی آب زیاد خورده نشود ، روده ها ورم کرده و چون آب مدفوع کاملا جذب می شود برعکس ، انتظار خروج مدفوع متعسر می شود. پس فراموش نشود که با اسفرزه باید آب زیاد خورده شود.

بااینکه یبوست ناراحتی عمومی زنان باردار است ولی مع هذا زنان باردار باید از خوردن اسفرزه نظیر سایر ملین ها پرهیز کنند و برای رفع یبوست از سایر خوراکی های غنی از فایبر و الیاف گیاهی مانند سبزیها ، دانه های غلات ، نان سبوس دار و ... استفاده کنند. و همچنین برای کودکان زیر 2 سال نباید داده شود.

از دیدگاه حکمای طب سنتی ایران

طبیعت آن سرد و تر است ، نوع سفید رنگ آن مرغوبتر و در آب ته نشین شود. دانه های لعاب زا و خوردن لعاب آن موجب تسکین حرارت و تشنگی می باشد و برای تبهای گرم ، غلیان خون و ناراحتی و خشونت سینه و حلق و زبان و سردرد و زخم روده و رفع یبوست روده ها که منشاء آن علل صفراوی یا عوارض حاصله از خوردن داروهای گرم است بسیار مفید می باشد. در تمام موارد فوق لعاب آن به تنهایی و با مخلوط با روغن بادام شیرین خورده می شود.

در استعمال خارجی ضماد لعاب اسفرزه مخلوط با سرکه و روغن گلسرخ برای تسکین درد مفاصل گرم ، نقرس و نرم کردن ورمهای بخصوص ورمهای پشت گوش نافع است و ضماد کوبیده آن با گلاب برای تسکین سردرد و یا روغن بنفشه برای تسکین سردردهای گرم و رفع خشکی دماغ و اعصاب نافع است و همچنین برای رشد و نرم کردن مو و جلوگیری از دو تا شدن تارهای مو بسیار مفید است در مورد مو باید مالیدن ضماد چند روز پی در پی تکرار شود.

اگر 12 - 10 گرم تخم اسفرزه در آب گرم خیسانده شود که لعاب آن زود خارج شود و با شکر و با سکنجبین خورده شود برای لینت مراج بسیار مفید است و نوعی ملین است. دم کرده آن برای تسکین درد سینه نافع است.

خواص درمانی و معجزه آسای گیاه اسفرزه

دانه های گیاه اسفرزه

خواص درمانی دیگر اسفرزه

*آن را در آب بریزید و بگذارید بماند و دائم به جای آب خوردن از آب آن میل کنید ، اگر دائم جرعه جرعه نوشیده شود گرفتگی صدا که از گرمی و حرارت باشد را برطرف می سازد ، در موارد کاهش درد و رفع خارش و قطع خونریزی بواسیر نافع است.

* آن را با عناب در آب بچسبانید و آب آن را صبح ناشتا بخورید و با آب آن بدن را هم بشویید خارش قسمتهای زنانه یا واژینال را برطرف می سازد.

* آب دم کرده آن را بنوشید ، مدر است و برای سوزاک مفید می باشد.

* 20 گرم در یک لیوان آب جوشانده و 4 روز تکرار شود دافع سنگ کیسه صفرا است.

*اگر اسفرزه را با تخم شربتی و خاکشیر (هر کدام 100 گرم) ترکیب کرده و هر روز یک قاشق سوپخوری آن را در 2 لیوان آب حل کرده و مصرف کنیم برای رفع خارش تن و تصفیه خون و باز شدن اشتها مفید است.

* هر روز صبح ، ظهر و شب هر بار یک قاشق شربت خوری از آن را در یک فنجان آبجوش بریزید بعد با نبات شیرین نموده بخورید ، اسهال خونی را درمان میکند ، از خونریزی زیاد و قاعدگی جلوگیری می نماید.

*آن را بو دهید و هر روز بخورید. اسهال های طولانی و مزمن را درمان میکند.

* لعاب آن را دائم در گلو قرقره کنید و هم جرعه جرعه بخورید ، گلودرد را درمان می کند و اگر آب آن را در دهان نگه دارید برفک و سوختگی و طاول و زخمهای دهان رادرمان می کند.

* آن را بکوبید ، بعد با سرکه خمیر نموده و هر روز صبح و شب روی محل ضماد بگذارید سالک را درمان می کند.

* آن را با شیر مادر دختردار خمیر نموده و ضماد اندازید. خنازیر (غده های سخت که در گردن و زیرگلو پیدا می شود) را درمان می کند.

* گل ختمی کوبیده را با لعاب آن مخلوط کنید و بر پیشانی بمالید. سردردی که از آفتاب باشد را تسکین می دهد.

تذکر مهم : توجه شود که در استعمال داخلی هیچگونه نباید تخم اسفرزه کوبیده شود ، زیرا اگر کوبیده شود و خورده شود خطرناک است و خوردن در حدود 40 گرم تخم اسفرزه کوبیده شده موجب سرد شدن بدن و تخدیر و تنگی نفس و آشفتگی و سرانجام منجر به غش و توقف نبض و پس از مدتی احتمالامنجر به مرگ می شود. لذا در این حالت از داروهای قی آور گرم نظیر آب عسل و نمک و یا سایر داروها استفاده می شود.

به مثل بزر قطونا دل درویشان است تا درست است صفا ورشکنی سم گردد

و در نهایت خلاصه ای از خواص اسپرزه به قرار زیر است :

1- نرم کننده شکم

2- ضد زخم روده و معده

3- ضد حرارت و عطش

4- ضد اسهال ساده و خونی

5- ضد خونریزی سینه

6- نشاط آور

7- ضد تب و لرز

خواص اسفرزه برای لاغری و کاهش وزن

فیبرهایی مانند اسفرزه که ترکیبات چسبناک ایجاد می کنند می توانند اشتها را کنترل کنند و به کاهش وزن کمک کنند. در یک پژوهش ۱۲ شرکت کننده ی سالم درست قبل از غذا ۱۰/۸ گرم اسفرزه مصرف کردند.

۳ ساعت پس از غذا عمل خالی شدن معده ی این افراد با تاخیر انجام شد و تا ۶ ساعت بعد از غذا ، به مدت طولانی تری احساس را تجربه کردند. پژوهش دیگری تاثیر دوز ۲۰ گرمی اسفرزه را در ۱۷ شرکت کننده ی سالم کشف کرد. این افراد یک دوز را ۳ ساعت قبل از غذا مصرف کرده بودند ، در حالی که دوز دیگر فورا قبل از غذا مصرف شد.

نتایج نشان می دهد این افراد در مقایسه با گروه کنترل ، ۱ ساعت پس از غذا بیش تر احساس سیری کردند و مصرف کل چربی در این افراد در طول روز کاهش یافت.

به هر حال پژوهش هایی که درباره ی رابطه ی مستقیم بین اسفرزه و کاهش وزن انجام شده ، نتایج مختلفی را نشان می دهد.

یک پژوهش نشان داده است که ۱۶ هفته رژیم غذایی با کالری محدود به همراه ۲ یا ۳ وعده ی ۳ گرمی اسفرزه به طور متوسط ۴/۵ تا ۴/۶ کیلوگرم کاهش وزن را به همراه دارد.

از این گذشته پژوهش دیگری نشان داده است مکمل اسفرزه به تنهایی ، و هم چنین به همراه رژیم غذایی سرشار از فیبر به کاهش چشمگیر وزن ، شاخص توده ی بدن و درصد چربی بدن می انجامد.

خواص اسفرزه برای لاغری و کاهش وزن

لاغری با اسفرزه و دیگر خواص آن

میزان مصرف

می توان اسفرزه را حداقل یک بار در روز به میزان ۵-۱۰ گرم با وعده های غذایی مصرف کرد.

با این حال وقتی صحبت از فیبر است ، مصرف زیاد آن به معنی بهره مندی از فواید بیش تر نیست. فوایدی در اکثر پژوهش ها مشاهده می شود با مصرف ۳ – ۲۰/۴ گرم در روز در ارتباط است و مصرف بیش از این مقدار سبب مشکلات گوارشی می شود.

خواص درمانی و معجزه آسای گیاه اسفرزه

میزان مصرف گیاه اسفرزه

مهم است اسفرزه را به همراه آب مصرف کنید و سپس در طول روز به طور مرتب آب بنوشید.

برای شروع توصیه می شود این مکمل ملین حجیم شونده را ۳ بار در روز به میزان ۵ گرم به همراه یک لیوان آب مصرف کنید. می توانید به تدریج این میزان را بسته به تحمل خود افزایش دهید.

میزان اسفرزه ی موجود در محصولات بازاری به نوع محصول بستگی دارد اما درمورد پوسته ی اسفرزه مصرف یک قاشق غذاخوری توصیه می شود.

بهتر است دستور مصرف روی بسته بندی را رعایت کنید.

خواص اسفرزه | 20 فایده درمانی بارهنگ تخم مرغی یا اسپرزه
5.0
out of
5
(
2
) votes

نوشتن نظرات

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی دور از فرهنگ ایرانی ما است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.


تصویر امنیتی

کاربران آنلاین : 9,530